„Anna Kamieńska w moim życiu” – rozmowa Marzeny Marioli Podkościelnej z prof. Wojciechem Kruszewskim

17 kwietnia w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Krasnymstawie odbyło się spotkanie pt. „Anna Kamieńska w moim życiu”. Gościem wydarzenia był prof. KUL Wojciech Kruszewski, z którym rozmawiała Marzena Mariola Podkościelna. Organizatorka wspominała, że jej zainteresowanie twórczością Anny Kamieńskiej pogłębiło się w 2016 roku, kiedy to – w rocznicę śmierci poetki – Muzeum Józefa Czechowicza w Lublinie wydało wybór jej wierszy opracowany przez syna poetki, prof. Pawła Śpiewaka. Wówczas po raz pierwszy spotkała się z profesorem Śpiewakiem, co zapoczątkowało dalsze kontakty oraz kolejne wizyty w Krasnymstawie. Pierwsze spotkanie z cyklu „Anna Kamieńska w moim życiu” odbyło się w 2016 roku, w 30. rocznicę śmierci poetki . W kolejnych latach w Bibliotece gościli m.in.: Jarosław Trześniewski-Kwiecień, prof. Paweł Śpiewak, prof. Zofia Zarębianka oraz prof. Karol Samsel. W tym roku przypada 40. rocznica śmierci Anny Kamieńskiej, urodzonej w Krasnymstawie. Tegoroczne spotkanie miało osobisty i refleksyjny charakter. Prof. Wojciech Kruszewski podzielił się nie tylko swoją wiedzą o poetce, lecz także osobistym odbiorem jej twórczości. Zapytany o pierwsze doświadczenia związane z twórczością Kamieńskiej, profesor wspominał rok 1986, kiedy sięgnął po „Książkę nad książkami” (opowieści dla dzieci o Starym Testamencie). Później ważnym etapem lektury stał się „Notatnik”. Niezwykle istotnym doświadczeniem badawczym była dla niego możliwość analizy rękopisów poetki, przechowywanych w Muzeum Czechowicza w Lublinie. Dzięki nim – jak podkreślił – zrozumiał istotę poezji: proces twórczy, motywacje pisarza oraz sens pisania. Prof. Kruszewski był również redaktorem trzech tomów poezji Anny Kamieńskiej oraz „Notatnika”, przygotowanych na podstawie rękopisów i wydanych przez Muzeum Lubelskie w 2020 roku, w setną rocznicę urodzin poetki. Anna Kamieńska, jako jedyna kobieta, wymieniana jest w kontekście „pokolenia Kolumbów”. Od młodości konsekwentnie dążyła do realizacji swoich literackich ambicji. Była osobą wszechstronną i niezwykle pracowitą – tworzyła poezję, prozę, książki dla dzieci, eseje i recenzje, słuchowiska, opracowywała antologie, pracowała jako redaktorka, a także tłumaczyła poezję z języka rosyjskiego, bułgarskiego, czeskiego. Najważniejsza dla niej była poezja oraz Biblia. Studiowała język hebrajski, aby móc czytać i przekładać Biblię z oryginału. Opublikowała za życia niemal sto książek. Profesor zachęcał, by twórczość Kamieńskiej czytać „od końca”, zwracając szczególną uwagę na jej eseje oraz „Twarze księgi”(szkice o Biblii), „Książkę nad książkami”, a „Notatnik” określił jako wyjątkowy dziennik duchowy.

Uczestnicy spotkania mieli okazję poznać wiele interesujących faktów z życia poetki oraz spojrzeć na jej twórczość z nowej perspektywy. Podziękowania za inspirujące spotkanie prof. Wojciechowi Kruszewskiemu przekazał burmistrz Krasnegostawu Daniel Miciuła, a w imieniu starosty krasnostawskiego – Tomasz Nagowski, audytor Starostwa Powiatowego w Krasnymstawie. Spotkanie zakończyło się rozmowami o poezji Anny Kamieńskiej.

Anna Kamieńska

KRASNYSTAW

Urodziło mnie miasteczko o dzikiej nazwie półruskiej —

Krasnystaw odbijał zachody jarzębinowym pluskiem.

Szli zakurzeni żołnierze i chcieli się napić i umyć.

Zmienić zawszoną koszulę, a potem choćby umrzeć.

Ciągnęły drogą wozów uciekinierskich pochody

I nie dojone krowy ryczały. A ojciec jeszcze młody

Miał dziką brew jak drzewo osmalone burzami

I gniewał się, i jego gniew jak wojna szedł nad nami.

A matka moja z twarzą ciemną niby Maria Częstochowska

Siedziała na tobołach, podróżna jak Polska.