Zorza polarna może zachwycić także na Lubelszczyźnie!

9 października 2026 r. w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Krasnymstawie odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Z Nestorem do gwiazd”, zorganizowane w ramach Światowego Tygodnia Przestrzeni Kosmicznej, obchodzonego corocznie w dniach 4–10 października. W fascynującą podróż po świecie astronomii i astronautyki zabrali uczestników członkowie Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, Oddział w Lublinie. Prelekcję „Zorza polarna z perspektywy Lubelszczyzny” przedstawili Wiesław Krajewski i Kamil Świca. Zorza polarna to naturalne zjawisko świetlne w postaci kolorowych łun, smug lub kurtyn, które pojawiają się w górnych warstwach atmosfery Ziemi. Proces powstawania zorzy zaczyna się na Słońcu i składa się z kilku etapów. Słońce stale wyrzuca w przestrzeń kosmiczną strumień naładowanych cząsteczek czyli tzw. wiatr słoneczny. Podczas wybuchów na Słońcu rozbłysków lub wyrzutów masy koronalnej strumień ten staje się znacznie silniejszy. Naładowane cząsteczki lecą przez kosmos i docierają do Ziemi po około 1–3 dniach. Ziemskie pole magnetyczne działa jak tarcza i odbija większość tych cząsteczek, ale część z nich zostaje uwięziona i skierowana wzdłuż linii pola magnetycznego w okolice biegunów północnego i południowego. Wnikając w górną atmosferę, cząsteczki zderzają się z atomami i cząsteczkami tlenu oraz azotu. Zderzenia te pobudzają gazy do świecenia. Kolor zjawiska zależy od tego, z jakim gazem i na jakiej wysokości następuje reakcja: zielony – tlen na wysokości 100–150 km, czerwony – tlen na 200 km i wyżej, fioletowy i różowy – azot na wysokości poniżej 100 km. Choć zjawisko najczęściej kojarzy się z obszarami polarnymi, przy sprzyjających warunkach można je obserwować również z terenu Lubelszczyzny. Nie zabrakło także kosmicznych aktualności! Marek Więckowski przedstawił najnowsze informacje ze świata astronautyki, a Marcin Jarski opowiedział o aktualnych zjawiskach na niebie. Jedną z atrakcji jesiennego nieba jest Saturn wraz ze swoimi księżycami. Spotkanie zakończyła obserwacja nieba przez teleskop. Uczestnicy mieli okazję spojrzeć na kosmos z innej perspektywy i podziwiać m.in. Saturna, gwiazdozbiór Kasjopei oraz galaktykę Andromedy. Wydarzenie było doskonałą okazją do poszerzenia wiedzy o Wszechświecie, rozbudzenia ciekawości i przekonania się, że astronomia potrafi zachwycać nie tylko na kartach książek, ale również podczas bezpośredniej obserwacji nocnego nieba. Dziękujemy członkom Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, Oddział w Lublinie, za inspirujące spotkanie i wspólne odkrywanie tajemnic kosmosu!