{"id":11387,"date":"2023-11-17T13:40:09","date_gmt":"2023-11-17T12:40:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/?p=11387"},"modified":"2023-11-17T13:41:12","modified_gmt":"2023-11-17T12:41:12","slug":"o-podstawach-astronomii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/?p=11387","title":{"rendered":"\u00a0O podstawach astronomii."},"content":{"rendered":"\n

16 listopada  mi\u0142o\u015bnicy astronomii  uczestniczyli w spotkaniu z cyklu \u201eZ Nestorem do gwiazd\u201d. Prezes Lubelskiego Oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Astronomii  Wies\u0142aw Krajewski opowiedzia\u0142 zebranym o podstawach astronomii.<\/p>\n\n\n\n

Potocznie dzie\u0144 to czas pomi\u0119dzy wschodem i zachodem s\u0142o\u0144ca.  Dzie\u0144 zaczyna si\u0119, gdy na horyzoncie pojawia si\u0119 r\u0105bek s\u0142o\u0144ca, a ko\u0144czy, gdy jego ostatni r\u0105bek schowa si\u0119 za lini\u0119 horyzontu. W wyniku zjawiska zwanego refrakcj\u0105 atmosferyczn\u0105 promienie  \u015bwiat\u0142a za\u0142amuj\u0105 si\u0119 w atmosferze. Refrakcja sprawia, \u017ce obiekty wschodz\u0105 wcze\u015bniej i zachodz\u0105 p\u00f3\u017aniej, ni\u017c dzia\u0142oby si\u0119 to przy braku atmosfery. Po zachodzie S\u0142o\u0144ca nast\u0119puje zmierzch astronomiczny, w kt\u00f3rym Ziemia jest o\u015bwietlona \u015bwiat\u0142em s\u0142onecznym rozproszonym w atmosferze. \u017beby nasta\u0142a noc astronomiczna S\u0142o\u0144ce musi zej\u015b\u0107 18\u00b0 poni\u017cej linii horyzontu. Dopiero wtedy na niebie mo\u017ce zapanowa\u0107 ca\u0142kowita s\u0142oneczna ciemno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie prelegent przypomnia\u0142 o prawach Johannesa Keplera, kt\u00f3re opisuj\u0105 ruch planet w naszym Uk\u0142adzie S\u0142onecznym. Pierwsze prawo Keplera opisuje kszta\u0142t orbit planet: Ruch wszystkich planet wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca odbywa si\u0119 po orbitach eliptycznych, a S\u0142o\u0144ce znajduje si\u0119 w jednym z ognisk elipsy. Drugie prawo Keplera wynika z zasady zachowania p\u0119du: Promie\u0144 wodz\u0105cy planety zakre\u015bla r\u00f3wne pola w r\u00f3wnych odst\u0119pach czasu.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cda planeta kr\u0105\u017cy po orbicie eliptycznej, ze S\u0142o\u0144cem w jednym z ognisk tej elipsy, a odleg\u0142o\u015b\u0107 planet od S\u0142o\u0144ca si\u0119 zmienia. Ekliptyka to okr\u0105g wielki na sferze niebieskiej, po kt\u00f3rym w ci\u0105gu roku pozornie porusza si\u0119 S\u0142o\u0144ce obserwowane z Ziemi. Wzd\u0142u\u017c ekliptyki le\u017cy 12 gwiazdozbior\u00f3w Zodiaku.  Ekliptyka i r\u00f3wnik niebieski przecinaj\u0105 si\u0119 w dw\u00f3ch miejscach zwanych punktem Baran i punktem Wagi. Gdy S\u0142o\u0144ce si\u0119 w nich pojawia, nast\u0119puje zr\u00f3wnanie dnia z noc\u0105, to znaczy noc i dzie\u0144 trwaj\u0105 oko\u0142o 12 godzin w ka\u017cdym punkcie na Ziemi. <\/p>\n\n\n\n

Gwiazdozbi\u00f3r to okre\u015blony obszar nieba. Gwiazdy wchodz\u0105ce w sk\u0142ad gwiazdozbior\u00f3w nie s\u0105 ze sob\u0105 zazwyczaj fizycznie zwi\u0105zane. Tradycja \u0142\u0105czenia gwiazd w symboliczne kszta\u0142ty, kt\u00f3re nazywamy asteryzmami si\u0119ga czas\u00f3w staro\u017cytnych. Ostateczny podzia\u0142 sfery niebieskiej na 88 gwiazdozbior\u00f3w oraz ich granice zatwierdzi\u0142a w roku 1930 Mi\u0119dzynarodowa Unia Astronomiczna. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Najpopularniejszym asteryzmem jest Wielki W\u00f3z, cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie identyfikowany z konstelacj\u0105 Wielkiej Nied\u017awiedzicy, kt\u00f3rej w rzeczywisto\u015bci jest cz\u0119\u015bci\u0105. Ciekawym asteryzmem jest \u201ewieszak\u201d, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z dziesi\u0119ciu gwiazd od pi\u0105tej do si\u00f3dmej wielko\u015bci, kt\u00f3re tworz\u0105\u2013 wyrazist\u0105, prost\u0105 lini\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z sze\u015bciu gwiazd z \u201ehakiem\u201d sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z czterech gwiazd po po\u0142udniowej stronie. Pas Oriona to asteryzm utworzony przez trzy jasne gwiazdy Alnitak, Alnilam i Mintaka, nale\u017c\u0105ce do gwiazdozbioru Oriona.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0107mienie jest zjawiskiem astronomicznym polegaj\u0105cym na tym, \u017ce cie\u0144 jednego cia\u0142a niebieskiego pada na powierzchni\u0119 drugiego. Do za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca dochodzi wtedy, gdy nasz naturalny satelita znajdzie si\u0119 w cieniu rzucanym przez Ziemi\u0119 (Ksi\u0119\u017cyc jest wtedy w pe\u0142ni). Dzi\u0119ki niewielkiej ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego przechodz\u0105cego przez atmosfer\u0119 ziemsk\u0105 mo\u017cemy podziwia\u0107 pi\u0119kn\u0105 kolorystyk\u0119 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zale\u017cn\u0105 od stanu ziemskiej atmosfery.  Za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca powstaje, gdy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 pomi\u0119dzy S\u0142o\u0144cem a Ziemi\u0105 i tym samym przys\u0142oni \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne.<\/p>\n\n\n\n

Droga Mleczna to nazwa du\u017cej, spiralnej galaktyki, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 m.in. nasz Uk\u0142ad S\u0142oneczny, a w nim Ziemia. Przypomina kszta\u0142tem dysk i nazywana bywa Galaktyk\u0105 lub galaktyk\u0105 z poprzeczk\u0105, poniewa\u017c przez jej \u015brodek przebiega pas jasnych gwiazd z kt\u00f3rego ko\u0144c\u00f3w odchodz\u0105 spiralne ramiona galaktyki. Nazwa „Droga Mleczna” pochodzi z mitologii greckiej. \u015arednica Drogi Mlecznej wynosi <\/strong>100 tys. lat \u015bwietlnych, a grubo\u015b\u0107 – tysi\u0105c lat \u015bwietlnych. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 cztery g\u0142\u00f3wne ramiona naszej galaktyki: Rami\u0119 Strzelca, Rami\u0119 W\u0119gielnicy, Rami\u0119 Perseusza, Rami\u0119 Krzy\u017ca. A tak\u017ce kilka mniejszych ramion: Rami\u0119 Oriona,  Bliskie Rami\u0119 Trzech Kiloparsek\u00f3w, Dalekie Rami\u0119 Trzech Kiloparsek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0119\u017cyc jest naturalnym satelit\u0105 Ziemi, kt\u00f3rego obieg wok\u00f3\u0142 naszej planety wynosi oko\u0142o 27,3 doby. Tor ruchu Ksi\u0119\u017cyca jest bardzo zbli\u017cony do elipsy. Obserwowany kszta\u0142t tarczy Ksi\u0119\u017cyca zale\u017cy od wzajemnego po\u0142o\u017cenia S\u0142o\u0144ca, Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Jego fazy: n\u00f3w, pierwsza kwadra, pe\u0142nia, ostatnia kwadra s\u0105 skutkiem ruchu obiegowego wok\u00f3\u0142 Ziemi.<\/p>\n\n\n\n

Potocznie mianem opozycji pewnego cia\u0142a niebieskiego okre\u015bla si\u0119 opozycj\u0119 tego cia\u0142a niebieskiego i S\u0142o\u0144ca np. opozycja Marsz oznacza, \u017ce Mars i S\u0142o\u0144ce znajduj\u0105 si\u0119 po przeciwnych stronach Ziemi. Mo\u017cliwa jest te\u017c opozycja Ksi\u0119\u017cyca (jest wtedy w pe\u0142ni) oraz planet g\u00f3rnych: Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, gdy\u017c tylko dla tych Ziemia mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy S\u0142o\u0144cem a planet\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Koniunkcja planet to zjawisko, gdy dwie lub wi\u0119cej planet znajduj\u0105 si\u0119 w jednej linii wzgl\u0119dem Ziemi i S\u0142o\u0144ca. Mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce planety s\u0105 bardzo blisko siebie na niebie, lub \u017ce jedna z nich jest za S\u0142o\u0144cem i niewidoczna. Elongacja natomiast wyst\u0119puje wtedy, gdy planeta jest najbardziej oddalona od S\u0142o\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n

Astronomowie wprowadzili odpowiednie jednostki odleg\u0142o\u015bci, aby \u0142atwiej je wyra\u017ca\u0107. Nale\u017c\u0105 do nich: jednostka astronomiczna (AU), rok \u015bwietlny (ly) i parsek (pc). 1 jednostka astronomiczna (1 AU) to \u015brednia odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy Ziemi\u0105 a S\u0142o\u0144cem (1 AU = oko\u0142o 150 mln km), co odpowiada ponad 8 minutom \u015bwietlnym. Jest to r\u00f3wnoznaczne z tym, \u017ce obserwuj\u0105c S\u0142o\u0144ce, widzimy jego stan sprzed ponad 8 minut. Najja\u015bniejsza gwiazda, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 – Syriusz, znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 8,8 roku \u015bwietlnego, czyli jego obecny stan mo\u017cna b\u0119dzie dostrzec dopiero za nieca\u0142e 9 lat. \u015arednica naszej Galaktyki wynosi oko\u0142o 100 tys. lat \u015bwietlnych.<\/p>\n\n\n\n

Gwiazdy i inne cia\u0142a niebieskie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie jasno\u015bci\u0105. Jednostk\u0105 wielko\u015bci gwiazdowej jest magnitudo. Najja\u015bniejsz\u0105 gwiazd\u0105 na niebie, o ponad 20 razy ja\u015bniejsz\u0105 od S\u0142o\u0144ca jest Syriusz, kt\u00f3ry  znajduje si\u0119 w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa. Druga pod wzgl\u0119dem jasno\u015bci gwiazda to Kanopus, niestety z Polski jest niewidoczna. Nast\u0119pnie Alfa Centauri (w gwiazdozbiorze Centaura), Arktur (gwiazdozbi\u00f3r Wolarza) i Wega <\/strong>(w gwiazdozbiorze Lutni), oddalona od S\u0142o\u0144ca o 25 lat \u015bwietlnych i oko\u0142o 37 razy od niego ja\u015bniejsza.<\/strong> Wega to pierwsza po S\u0142o\u0144cu gwiazda, kt\u00f3r\u0105 sfotografowano.<\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy do obserwacji listopadowego nieba.  Bardzo dobrze widoczny przez ca\u0142\u0105 noc jest Jowisz z trzema ksi\u0119\u017cycami, Droga Mleczna,  Plejady,  a nad ranem Wenus.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

16 listopada  mi\u0142o\u015bnicy astronomii  uczestniczyli w spotkaniu z cyklu \u201eZ Nestorem do gwiazd\u201d. Prezes Lubelskiego Oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Astronomii  Wies\u0142aw Krajewski opowiedzia\u0142 zebranym o podstawach astronomii. Potocznie dzie\u0144 to czas pomi\u0119dzy wschodem i zachodem s\u0142o\u0144ca.  Dzie\u0144 zaczyna si\u0119, gdy na horyzoncie pojawia si\u0119 r\u0105bek s\u0142o\u0144ca, a ko\u0144czy, gdy jego ostatni r\u0105bek schowa si\u0119 za lini\u0119 horyzontu. W wyniku zjawiska zwanego refrakcj\u0105 atmosferyczn\u0105 promienie  \u015bwiat\u0142a za\u0142amuj\u0105 si\u0119 w atmosferze. Refrakcja sprawia, \u017ce obiekty wschodz\u0105 wcze\u015bniej i zachodz\u0105 p\u00f3\u017aniej, ni\u017c dzia\u0142oby si\u0119 to przy braku atmosfery. Po zachodzie S\u0142o\u0144ca nast\u0119puje zmierzch astronomiczny, w kt\u00f3rym Ziemia jest o\u015bwietlona \u015bwiat\u0142em s\u0142onecznym rozproszonym w atmosferze. \u017beby nasta\u0142a noc astronomiczna S\u0142o\u0144ce musi zej\u015b\u0107 18\u00b0 poni\u017cej linii horyzontu. Dopiero wtedy na niebie mo\u017ce zapanowa\u0107 ca\u0142kowita s\u0142oneczna ciemno\u015b\u0107. Nast\u0119pnie prelegent przypomnia\u0142 o prawach Johannesa Keplera, kt\u00f3re opisuj\u0105 ruch planet w naszym Uk\u0142adzie S\u0142onecznym. Pierwsze prawo Keplera opisuje kszta\u0142t orbit planet: Ruch wszystkich planet wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca odbywa si\u0119 po orbitach eliptycznych, a S\u0142o\u0144ce znajduje si\u0119 w jednym z ognisk elipsy. Drugie prawo Keplera wynika z zasady zachowania p\u0119du: Promie\u0144 wodz\u0105cy planety zakre\u015bla r\u00f3wne pola w r\u00f3wnych odst\u0119pach czasu. Ka\u017cda planeta kr\u0105\u017cy po orbicie eliptycznej, ze S\u0142o\u0144cem w jednym z ognisk tej elipsy, a odleg\u0142o\u015b\u0107 planet od S\u0142o\u0144ca si\u0119 zmienia. Ekliptyka to okr\u0105g wielki na sferze niebieskiej, po kt\u00f3rym w ci\u0105gu roku pozornie porusza si\u0119 S\u0142o\u0144ce obserwowane z Ziemi. Wzd\u0142u\u017c ekliptyki le\u017cy 12 gwiazdozbior\u00f3w Zodiaku.  Ekliptyka i r\u00f3wnik niebieski przecinaj\u0105 si\u0119 w dw\u00f3ch miejscach zwanych punktem Baran i punktem Wagi. Gdy S\u0142o\u0144ce si\u0119 w nich pojawia, nast\u0119puje zr\u00f3wnanie dnia z noc\u0105, to znaczy noc i dzie\u0144 trwaj\u0105 oko\u0142o 12 godzin w ka\u017cdym punkcie na Ziemi. Gwiazdozbi\u00f3r to okre\u015blony obszar nieba. Gwiazdy wchodz\u0105ce w sk\u0142ad gwiazdozbior\u00f3w nie s\u0105 ze sob\u0105 zazwyczaj fizycznie zwi\u0105zane. Tradycja \u0142\u0105czenia gwiazd w symboliczne kszta\u0142ty, kt\u00f3re nazywamy asteryzmami si\u0119ga czas\u00f3w staro\u017cytnych. Ostateczny podzia\u0142 sfery niebieskiej na 88 gwiazdozbior\u00f3w oraz ich granice zatwierdzi\u0142a w roku 1930 Mi\u0119dzynarodowa Unia Astronomiczna. Najpopularniejszym asteryzmem jest Wielki W\u00f3z, cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie identyfikowany z konstelacj\u0105 Wielkiej Nied\u017awiedzicy, kt\u00f3rej w rzeczywisto\u015bci jest cz\u0119\u015bci\u0105. Ciekawym asteryzmem jest \u201ewieszak\u201d, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z dziesi\u0119ciu gwiazd od pi\u0105tej do si\u00f3dmej wielko\u015bci, kt\u00f3re tworz\u0105\u2013 wyrazist\u0105, prost\u0105 lini\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z sze\u015bciu gwiazd z \u201ehakiem\u201d sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z czterech gwiazd po po\u0142udniowej stronie. Pas Oriona to asteryzm utworzony przez trzy jasne gwiazdy Alnitak, Alnilam i Mintaka, nale\u017c\u0105ce do gwiazdozbioru Oriona. Za\u0107mienie jest zjawiskiem astronomicznym polegaj\u0105cym na tym, \u017ce cie\u0144 jednego cia\u0142a niebieskiego pada na powierzchni\u0119 drugiego. Do za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca dochodzi wtedy, gdy nasz naturalny satelita znajdzie si\u0119 w cieniu rzucanym przez Ziemi\u0119 (Ksi\u0119\u017cyc jest wtedy w pe\u0142ni). Dzi\u0119ki niewielkiej ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego przechodz\u0105cego przez atmosfer\u0119 ziemsk\u0105 mo\u017cemy podziwia\u0107 pi\u0119kn\u0105 kolorystyk\u0119 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zale\u017cn\u0105 od stanu ziemskiej atmosfery.  Za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca powstaje, gdy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 pomi\u0119dzy S\u0142o\u0144cem a Ziemi\u0105 i tym samym przys\u0142oni \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne. Droga Mleczna to nazwa du\u017cej, spiralnej galaktyki, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 m.in. nasz Uk\u0142ad S\u0142oneczny, a w nim Ziemia. Przypomina kszta\u0142tem dysk i nazywana bywa Galaktyk\u0105 lub galaktyk\u0105 z poprzeczk\u0105, poniewa\u017c przez jej \u015brodek przebiega pas jasnych gwiazd z kt\u00f3rego ko\u0144c\u00f3w odchodz\u0105 spiralne ramiona galaktyki. Nazwa „Droga Mleczna” pochodzi z mitologii greckiej. \u015arednica Drogi Mlecznej wynosi 100 tys. lat \u015bwietlnych, a grubo\u015b\u0107 – tysi\u0105c lat \u015bwietlnych. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 cztery g\u0142\u00f3wne ramiona naszej galaktyki: Rami\u0119 Strzelca, Rami\u0119 W\u0119gielnicy, Rami\u0119 Perseusza, Rami\u0119 Krzy\u017ca. A tak\u017ce kilka mniejszych ramion: Rami\u0119 Oriona,  Bliskie Rami\u0119 Trzech Kiloparsek\u00f3w, Dalekie Rami\u0119 Trzech Kiloparsek\u00f3w. Ksi\u0119\u017cyc jest naturalnym satelit\u0105 Ziemi, kt\u00f3rego obieg wok\u00f3\u0142 naszej planety wynosi oko\u0142o 27,3 doby. Tor ruchu Ksi\u0119\u017cyca jest bardzo zbli\u017cony do elipsy. Obserwowany kszta\u0142t tarczy Ksi\u0119\u017cyca zale\u017cy od wzajemnego po\u0142o\u017cenia S\u0142o\u0144ca, Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Jego fazy: n\u00f3w, pierwsza kwadra, pe\u0142nia, ostatnia kwadra s\u0105 skutkiem ruchu obiegowego wok\u00f3\u0142 Ziemi. Potocznie mianem opozycji pewnego cia\u0142a niebieskiego okre\u015bla si\u0119 opozycj\u0119 tego cia\u0142a niebieskiego i S\u0142o\u0144ca np. opozycja Marsz oznacza, \u017ce Mars i S\u0142o\u0144ce znajduj\u0105 si\u0119 po przeciwnych stronach Ziemi. Mo\u017cliwa jest te\u017c opozycja Ksi\u0119\u017cyca (jest wtedy w pe\u0142ni) oraz planet g\u00f3rnych: Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, gdy\u017c tylko dla tych Ziemia mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy S\u0142o\u0144cem a planet\u0105. Koniunkcja planet to zjawisko, gdy dwie lub wi\u0119cej planet znajduj\u0105 si\u0119 w jednej linii wzgl\u0119dem Ziemi i S\u0142o\u0144ca. Mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce planety s\u0105 bardzo blisko siebie na niebie, lub \u017ce jedna z nich jest za S\u0142o\u0144cem i niewidoczna. Elongacja natomiast wyst\u0119puje wtedy, gdy planeta jest najbardziej oddalona od S\u0142o\u0144ca. Astronomowie wprowadzili odpowiednie jednostki odleg\u0142o\u015bci, aby \u0142atwiej je wyra\u017ca\u0107. Nale\u017c\u0105 do nich: jednostka astronomiczna (AU), rok \u015bwietlny (ly) i parsek (pc). 1 jednostka astronomiczna (1 AU) to \u015brednia odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy Ziemi\u0105 a S\u0142o\u0144cem (1 AU = oko\u0142o 150 mln km), co odpowiada ponad 8 minutom \u015bwietlnym. Jest to r\u00f3wnoznaczne z tym, \u017ce obserwuj\u0105c S\u0142o\u0144ce, widzimy jego stan sprzed ponad 8 minut. Najja\u015bniejsza gwiazda, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 – Syriusz, znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 8,8 roku \u015bwietlnego, czyli jego obecny stan mo\u017cna b\u0119dzie dostrzec dopiero za nieca\u0142e 9 lat. \u015arednica naszej Galaktyki wynosi oko\u0142o 100 tys. lat \u015bwietlnych. Gwiazdy i inne cia\u0142a niebieskie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie jasno\u015bci\u0105. Jednostk\u0105 wielko\u015bci gwiazdowej jest magnitudo. Najja\u015bniejsz\u0105 gwiazd\u0105 na niebie, o ponad 20 razy ja\u015bniejsz\u0105 od S\u0142o\u0144ca jest Syriusz, kt\u00f3ry  znajduje si\u0119 w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa. Druga pod wzgl\u0119dem jasno\u015bci gwiazda to Kanopus, niestety z Polski jest niewidoczna. Nast\u0119pnie Alfa Centauri (w gwiazdozbiorze Centaura), Arktur (gwiazdozbi\u00f3r Wolarza) i Wega (w gwiazdozbiorze Lutni), oddalona od S\u0142o\u0144ca o 25 lat \u015bwietlnych i oko\u0142o 37 razy od niego ja\u015bniejsza. Wega to pierwsza po S\u0142o\u0144cu gwiazda, kt\u00f3r\u0105 sfotografowano. Zapraszamy do obserwacji listopadowego nieba.  Bardzo dobrze widoczny przez ca\u0142\u0105 noc jest Jowisz z trzema ksi\u0119\u017cycami, Droga Mleczna,  Plejady,  a nad ranem Wenus.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11387","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11387"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11411,"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11387\/revisions\/11411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pbpkrasnystaw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}